Οι μικρές ανεμογεννήτριες (Α/Γ) είναι μια κατηγορία ΑΠΕ που εκμεταλλεύεται την ενέργεια του ανέμου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ τα μεγέθη τους ποικίλλουν.
Ξεκινούν από οικιακής εγκατάστασης Α/Γ με διάμετρο μικρότερης του ενός μέτρου και ισχύος μικρότερης του 1kW και φθάνουν μέχρι τις Α/Γ διαμέτρου 20 μέτρων και ισχύος 50kW.
Σε αντίθεση με τις μεγάλες Α/Γ, που κατά κανόνα συναντώνται σε αιολικά πάρκα, οι μικρές Α/Γ είναι απλουστευμένα συστήματα μικρού μεγέθους που κάνουν προσιτή την ηλεκτρική παραγωγή, τα περιβαλλοντικά αλλά και οικονομικά οφέλη της αιολικής ενέργειας στο ευρύτερο κοινό. Πέραν από τις οικίες, βρίσκουν εφαρμογή σε σχολεία και πανεπιστήμια, αντλιοστάσια, απομακρυσμένους σταθμούς και σε αγροτικές/ βιομηχανικές περιοχές. Παράλληλα, μπορεί να αποτελέσουν μέρος της πολιτικής μιας εταιρείας για εταιρική κοινωνική ευθύνη. Σε πολλές από τις παραπάνω εφαρμογές ο ρόλος τους είναι ζωτικός, εφόσον πρόκειται για αυτόνομα ενεργειακά συστήματα, ενώ σε άλλες, απλά χρησιμοποιούνται ως διασυνδεδεμένα συστήματα για παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας.
Μια Α/Γ των 50kW μπορεί να παράγει έως 250MWh ετησίως, ποσό ενέργειας ικανό να καλύψει την ενέργεια που καταναλώνουν περισσότερα από 60 νοικοκυριά. Ταυτόχρονα, βοηθά στις εξοικονόμηση 275 τόνων CO2, που θα εκπέμπονταν από συμβατικές μορφές παραγωγής ενέργειας. Φυσικά, οι Α/Γ δεν είναι βλαβερές για την υγεία. Δεν εκπέμπουν κανενός είδους ακτινοβολία ή ρύπο που θα μπορούσε να βλάψει την υγεία. Αντιθέτως, με τη λειτουργία τους παράγεται πράσινη ενέργεια και εξοικονομείται η χρήση άλλων ρυπογόνων μορφών ενέργειας, ενώ αποφεύγεται η έκλυση στην ατμόσφαιρα ρύπων και αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και οδηγούν στη μείωση του οικολογικού αποτυπώματος, είτε ατομικά, είτε για την επιχείρηση του επενδυτή. Όσον αφορά στο θόρυβο, πέρα από τα ευρύτερα κοινωνικά οφέλη, μια Α/Γ θα πρέπει να βρίσκεται σε αρμονία με το περιβάλλον της. Ο θόρυβος μιας ανεμογεννήτριας προέρχεται από τα μηχανικά της μέρη, αλλά και από τον αεροδυναμικό θόρυβο που δημιουργείται από την κίνηση των φτερών.
Ενδεικτικά να αναφερθεί, επίσης, ότι μια μικρή Α/Γ της τάξης των 50kW με ένα μέσο άνεμο, είναι ικανή να παράγει ενέργεια που αντιστοιχεί σε ΦΒ σύστημα της τάξης των 100-120kW με μέση αντίστοιχα ηλιακή ακτινοβολία. Και αυτό, γιατί η αιολική τεχνολογία είναι σαφώς πιο αποδοτική από την αντίστοιχη φωτοβολταϊκή.
Σχετικά με την τοποθεσία εγκατάστασης μιας μικρής Α/Γ, απαραίτητη προϋπόθεση είναι φυσικά η ύπαρξη ανεκτού αιολικού δυναμικού. Άλλες εξίσου σημαντικές προϋποθέσεις είναι η ύπαρξη δικτύου σε κοντινή απόσταση και η δυνατότητα πρόσβασης, ενώ συνιστάται η αποφυγή μεγάλων εμποδίων στον χώρο εγκατάστασης, όπως ψηλά κτίρια ή δέντρα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ακόμα και για τις μικρές Α/Γ με τις μεγαλύτερες διαστάσεις οι απαιτήσεις για δέσμευση χώρου είναι ελάχιστες, καθώς ο απαραίτητος χώρος είναι μόλις αυτός που χρειάζεται από το συνεργείο για την εγκατάσταση. Μια μικρή Α/Γ 50kW, μπορεί να εγκατασταθεί σε ένα χώρο (χωράφι, οικόπεδο, βουνοκορφή κ.τ.λ.) που έχει τουλάχιστον 15×15 μέτρα διαθέσιμα για την ανέγερσή της. Είναι προτεινόμενο η εγκατάσταση να μη γίνεται σε απόσταση μικρότερη των 35 μέτρων από πολυσύχναστους δρόμους (κυρίως για λόγους ασφαλείας), όπως και σε απόσταση μικρότερη των 150 μέτρων από την κοντινότερη κατοικημένη οικία (κυρίως για λόγους οπτικής / ακουστικής όχλησης σε μικρότερες αποστάσεις). Οι παραπάνω αποστάσεις μπορούν να μειωθούν για αγροτικές οδούς και άλλου είδους κτίρια αντίστοιχα. Ο καθορισμός, τώρα, του ανεκτού δυναμικού για την εγκατάσταση μιας ανεμογεννήτριας εξαρτάται από το μέγεθος της και την τεχνολογία της. Πολλές ανεμογεννήτριες είναι σχεδιασμένες να παράγουν ικανοποιητική ενέργεια σε περιοχές με μέσο ή ακόμα και χαμηλό δυναμικό. Στην αναζήτηση της πιο αποδοτικής Α/Γ θα πρέπει η προσοχή να επικεντρώνεται και στην ενέργεια που αναμένεται να παράγει η κάθε Α/Γ και όχι μόνο στη δηλούμενη ισχύ της.
Σύμφωνα με το ρυθμιστικό πλαίσιο, οι μικρές ανεμογεννήτριες διαχωρίζονται σε δύο κατηγορίες:
- Τις πολύ μικρές, δυναμικότητας 2-3 KW, που θα μπορούν να εγκατασταθούν πάνω ή κοντά σε κτίρια και θα λειτουργούν με τη διαδικασία της αυτοπαραγωγής και συμψηφισμού (net metering), κατά τρόπο δηλαδή ανάλογο με τα οικιακά φωτοβολταϊκά.
- Τις μεγαλύτερες, ισχύος μέχρι 60 KW, οι οποίες θα μπορούν να εγκατασταθούν μόνον μέσα από μειοδοτικούς διαγωνισμούς, κατά το πρότυπο των υπόλοιπων αιολικών πάρκων και των φωτοβολταϊκών.
Θυμίζουμε ότι η ισχύς των μικρών ανεμογεννητριών που μπορούν να μετέχουν στον εν λόγω μηχανισμό στήριξης αυξήθηκε πέρυσι από τα 50 στα 60 κιλοβάτ, καθώς κρίθηκε ότι πλέον υπάρχουν διαθέσιμες ανεμογεννήτριες που μπορούν να παράξουν αυτήν την ισχύ με τα ίδια γεωμετρικά χαρακτηριστικά.
